Danaly · ҰБТ

Оқу сауаттылығы: ҰБТ тест сұрақтары жауабымен

Бұл — ҰБТ-ның міндетті пәні: тестте 10 сұрақ, әрқайсысы 1 балл. Сұрақтар екі мәтінге негізделген, әр мәтінге 5 сұрақтан.

Төменде — нақты ҰБТ деңгейіндегі екі мәтін және оларға 10 сұрақ. Алдымен өзің шеш, содан кейін «Жауабын көру» батырмасын бас. Сайтта осы пәннен барлығы 100 сұрақ бар — толық тестті таймермен тапсырып, нәтижеңді сақтай аласың.

Толық тестті тегін бастау

Тақырыптар: Оқу сауаттылығы.

Тест сұрақтары

Шарын шатқалы Шарын шатқалы Алматы облысында, Шарын өзенінің бойында орналасқан. Оның ұзындығы шамамен 150 шақырым. Шатқалдың ең әйгілі бөлігі «Қамалдар аңғары» деп аталады: мұнда жел мен су миллиондаған жыл бойы қызыл құмтас жартастарды мүжіп, оларды ертегідегі сарайлар мен мұнараларға ұқсатып жіберген. Шатқалды көбіне Американың Үлкен шатқалымен салыстырады. Әрине, Шарын одан әлдеқайда кіші, бірақ табиғи сұлулығы жағынан кем түспейді. Бұл өңірде сирек кездесетін өсімдік — соғды шағаны (ясень) өседі. Ол мұз дәуірінен бері сақталып қалған. Соңғы жылдары шатқалға келушілер саны көбейді. Сондықтан табиғатты қорғау үшін жолдар мен арнайы бақылау алаңдары салынды. Туристерден белгіленген соқпақтан шықпау, қоқыс қалдырмау және от жақпау талап етіледі.

1. Мәтінге сәйкес, Шарын шатқалы қай облыста орналасқан?

  1. A) Жамбыл облысында
  2. B) Абай облысында
  3. C) Түркістан облысында
  4. D) Алматы облысында
Жауабын көру

Дұрыс жауап: D) Алматы облысында

Мәтіннің бірінші сөйлемінде айтылған.

2. «Қамалдар аңғарындағы» жартастардың пішінін не қалыптастырған?

  1. A) Жел мен су
  2. B) Адамдар
  3. C) Жанартау
  4. D) Жер сілкінісі
Жауабын көру

Дұрыс жауап: A) Жел мен су

Мәтінде: «жел мен су миллиондаған жыл бойы... мүжіп» делінген.

3. Соғды шағанының ерекшелігі неде?

  1. A) Шатқалдағы ең биік ағаш
  2. B) Тек Америкада өсетін өсімдік
  3. C) Туристер отырғызған ағаш
  4. D) Мұз дәуірінен бері сақталған сирек өсімдік
Жауабын көру

Дұрыс жауап: D) Мұз дәуірінен бері сақталған сирек өсімдік

Мәтінде ол мұз дәуірінен бері сақталып қалған сирек өсімдік екені айтылған.

4. Неліктен шатқалда жолдар мен бақылау алаңдары салынды?

  1. A) Келушілер көбейіп, табиғатты қорғау қажет болды
  2. B) Шатқалды Үлкен шатқалдан үлкен ету үшін
  3. C) Жергілікті тұрғындарды көшіру үшін
  4. D) Өзенді бөгеу үшін
Жауабын көру

Дұрыс жауап: A) Келушілер көбейіп, табиғатты қорғау қажет болды

Себеп-салдар: келушілер саны көбейді, «сондықтан табиғатты қорғау үшін» жолдар салынды.

5. Мәтін авторының Шарын шатқалы мен Үлкен шатқалды салыстырудағы негізгі ойы:

  1. A) Шарын Үлкен шатқалдан әлдеқайда үлкен
  2. B) Екеуі бірдей көлемде
  3. C) Үлкен шатқалды көруге қажет жоқ
  4. D) Шарын кіші болса да, сұлулығы жағынан кем емес
Жауабын көру

Дұрыс жауап: D) Шарын кіші болса да, сұлулығы жағынан кем емес

Автор: «Шарын одан әлдеқайда кіші, бірақ табиғи сұлулығы жағынан кем түспейді» дейді.

Арал теңізінің тағдыры Бір кездері Арал теңізі әлемдегі ең ірі көлдердің бірі болған. Оған екі ірі өзен — Әмудария мен Сырдария құйған. Алайда өткен ғасырдың 60-жылдарынан бастап бұл өзендердің суы мақта мен күріш алқаптарын суаруға көптеп бұрылды. Нәтижесінде теңізге құятын су азайып, Арал тартыла бастады. Теңіз тартылғанда оның түбіндегі тұз бен құм желмен жан-жаққа ұшып, айналадағы елдімекендердің ауасы мен топырағын ластады. Балық шаруашылығы күйреп, көптеген адам жұмыссыз қалды. 2005 жылы Сырдарияның Аралға құятын жерінде Көкарал бөгеті салынды. Соның арқасында Кіші Аралдағы су деңгейі көтеріліп, суы тұщылана бастады. Балық қайта пайда болып, балықшылар кәсібіне оралды. Бұл мысал адамның табиғатқа зиян келтіріп қана қоймай, оны қалпына келтіре де алатынын көрсетеді.

6. Аралға құятын екі ірі өзен:

  1. A) Ертіс пен Есіл
  2. B) Әмудария мен Сырдария
  3. C) Іле мен Шу
  4. D) Жайық пен Ембі
Жауабын көру

Дұрыс жауап: B) Әмудария мен Сырдария

Мәтіннің екінші сөйлемінде аталған.

7. Мәтінге сәйкес, Арал тартылуының негізгі себебі:

  1. A) Өзен суының егістік суаруға көп бұрылуы
  2. B) Жер сілкінісі
  3. C) Жауын-шашынның көбеюі
  4. D) Теңіздің мұхитпен қосылуы
Жауабын көру

Дұрыс жауап: A) Өзен суының егістік суаруға көп бұрылуы

Өзендердің суы мақта мен күріш алқаптарын суаруға бұрылды.

8. Көкарал бөгеті салынғаннан кейін не өзгерді?

  1. A) Арал толығымен құрғады
  2. B) Әмудария суы көбейді
  3. C) Тұзды шаңдар көбейді
  4. D) Кіші Аралдағы су деңгейі көтеріліп, балық қайта пайда болды
Жауабын көру

Дұрыс жауап: D) Кіші Аралдағы су деңгейі көтеріліп, балық қайта пайда болды

Мәтіннің соңғы абзацында сипатталған.

9. «Балық шаруашылығы күйреп» тіркесіндегі «күйреп» сөзінің мағынасы:

  1. A) Құлдырап, жойылуға жақындап
  2. B) Дамып, өркендеп
  3. C) Өзгеріссіз қалып
  4. D) Қайта басталып
Жауабын көру

Дұрыс жауап: A) Құлдырап, жойылуға жақындап

«Күйреу» — құлдырау, жойылу деген мағынаны білдіреді.

10. Мәтіннің негізгі ойын көрсетіңіз:

  1. A) Арал теңізін ешқашан қалпына келтіру мүмкін емес
  2. B) Мақта өсіру — ең тиімді шаруашылық
  3. C) Бөгеттер табиғатқа тек зиян келтіреді
  4. D) Адам табиғатқа зиян келтіре алады, бірақ оны қалпына келтіруге де қабілетті
Жауабын көру

Дұрыс жауап: D) Адам табиғатқа зиян келтіре алады, бірақ оны қалпына келтіруге де қабілетті

Соңғы сөйлемде автор негізгі қорытындыны айтады.

Толық тестті тапсыр

Сайтта Оқу сауаттылығы пәнінен 100 сұрақ, 10 нұсқа және әр жауапқа түсіндірме бар. Нәтижелерің пән мен тақырып бойынша сақталады — қай тақырыпты қайталау керегін көресің.

Тестті бастау

ҰБТ балы қалай есептеледі →

Басқа пәндер